Savoir-vivre przy stole — zasady, które warto znać
Savoir-vivre to termin powszechnie znany, często jednak błędnie stosowany w powszechnej komunikacji. Odnosi się do zbioru zasad, dzięki którym posiłek przebiega elegancko, spokojnie i komfortowo dla wszystkich.
Nie musi przy tym oznaczać „sztywnego”, odświętnego tonu. Dobre maniery świetnie łączą się z wygodą i prostymi daniami.
Savoir-vivre – co to takiego?
Savoir-vivre to termin pochodzący z języka francuskiego, który w wolnym tłumaczeniu można określić jako „sztuka życia”. Choć powszechnie bywa kojarzony z zachowaniem przy stole, to w istocie odnosi się do szerokiego zbioru zwyczajów, form towarzyskich oraz reguł postępowania w życiu i komunikacji interpersonalnej ułatwiających radzenie sobie w trudnych sytuacjach. Zasady savoir-vivre’u obejmują takie sfery jak:
- sposoby zachowania się w szczególnych sytuacjach,
- formy towarzyskie,
- komunikacja,
- nakrywanie i podawanie do stołu, w tym sposób jedzenia i picia (savoir-vivre przy stole),
- wygląd, prezencję, właściwy ubiór (dress code) czy gestykulację.
Savoir-vivre przy stole – kiedy i dlaczego jest ważny?
Jednym z najpopularniejszych obszarów związanych z savoir-vivrem są reguły i zachowania przy stole. Uobecniają się zwłaszcza podczas większych uroczystości – wesele, chrzciny, urodziny itp. – jak również podczas codziennego obiadu czy wizyty w restauracji. Sprzyjają atmosferze swobody, porządkują przebieg posiłku, a także pozwalają zachować wzajemny szacunek przy wspólnym stole.
Choć termin savoir-vivre ma swoje korzenie we Francji, to warto wiedzieć, że konkretne formy zachowania i reguł przestrzeganych podczas wspólnego posiłku są warunkowane kulturowo. To, co wypada w jednym kraju, może zostać uznane za nietakt w drugim i na odwrót. Uzbrajając się w stosowną wiedzę oraz znajomość obyczajów, łatwiej uniknąć niezręczności.
Choć termin savoir-vivre ma swoje korzenie we Francji, to warto wiedzieć, że konkretne formy zachowania i reguł przestrzeganych podczas wspólnego posiłku są warunkowane kulturowo. To, co wypada w jednym kraju, może zostać uznane za nietakt w drugim i na odwrót. Uzbrajając się w stosowną wiedzę oraz znajomość obyczajów, łatwiej uniknąć niezręczności.
Układ sztućców
Po której stronie układać widelce, noże, łyżki? Czy ma to w ogóle znaczenie? Ten, kto kiedykolwiek nakrywał do stołu, niewątpliwie zetknął się z tymi kwestiami. Rozwiążmy je zatem raz na zawsze.
Najważniejsza zasada mówi: sztućce układamy od zewnątrz do wewnątrz i zgodnie z kolejnością, w jakiej będą używane. Po lewej stronie talerza pojawiają się widelce, po prawej – noże i łyżki. Ostrze noża powinno być zawsze skierowane do środka, a łyżka do zupy znajdować się na prawo od noża.
Jak natomiast powinno się użytkować sztućce? Po pierwsze: podczas posiłku odłóż je na talerz tak, by uchwyty nie dotykały obrusa. Po drugie: robiąc krótką przerwę, połóż widelec i nóż w kształcie odwróconej litery „V”. Kończąc jedzenie, ułóż je równolegle w pozycji „godzina 16.20”.
Najważniejsza zasada mówi: sztućce układamy od zewnątrz do wewnątrz i zgodnie z kolejnością, w jakiej będą używane. Po lewej stronie talerza pojawiają się widelce, po prawej – noże i łyżki. Ostrze noża powinno być zawsze skierowane do środka, a łyżka do zupy znajdować się na prawo od noża.
Jak natomiast powinno się użytkować sztućce? Po pierwsze: podczas posiłku odłóż je na talerz tak, by uchwyty nie dotykały obrusa. Po drugie: robiąc krótką przerwę, połóż widelec i nóż w kształcie odwróconej litery „V”. Kończąc jedzenie, ułóż je równolegle w pozycji „godzina 16.20”.
Porządek serwowania dań
W klasycznym układzie posiłek zaczynamy zupą. Potem podajemy dania obiadowe, a na końcu deser. Oczywiście w kontekście prywatnych obiadów domowych kolejność ta może być bardziej swobodna, warto jednak trzymać się kilku istotnych zasad, by nie wprowadzać chaosu.
Ciepłe dania – takie jak pierogi, kotlet schabowy z kapustą zasmażaną i puree ziemniaczanym, placki ziemniaczane z gulaszem wieprzowym po węgiersku czy kurczak tikka masala z ryżem mieszanym – poleca się podawać zaraz po podgrzaniu. Surówki, jeśli nie znajdują się na talerzu, należy ustawić w zasięgu ręki wszystkich domowników, ale bez „zagracania” stołu. Serwując danie, talerze podaje się z lewej strony gościa, a zabiera z prawej.
Ciepłe dania – takie jak pierogi, kotlet schabowy z kapustą zasmażaną i puree ziemniaczanym, placki ziemniaczane z gulaszem wieprzowym po węgiersku czy kurczak tikka masala z ryżem mieszanym – poleca się podawać zaraz po podgrzaniu. Surówki, jeśli nie znajdują się na talerzu, należy ustawić w zasięgu ręki wszystkich domowników, ale bez „zagracania” stołu. Serwując danie, talerze podaje się z lewej strony gościa, a zabiera z prawej.
Zasady zachowania przy stole – kilka prostych reguł
Sztućce, talerze czy kolejność podawania dań to jedno. Nie można jednak przy tym wszystkim zapominać o dobrych manierach. Na savoir-vivre przy stole składają się również małe gesty o dużym znaczeniu.
Po pierwsze: jako gospodarz do stołu siadamy dopiero wtedy, gdy zrobią to pozostali domownicy lub goście. Po drugie: na kolanach najlepiej położyć serwetkę, a telefon – odłożyć, pod żadnym pozorem nie kładąc go np. na blacie obok zastawy. Po trzecie: podczas posiłku nie podnosimy talerza, staramy się nie szorować po nim sztućcami i odłożyć je na bok, gdy robimy przerwę.
Po pierwsze: jako gospodarz do stołu siadamy dopiero wtedy, gdy zrobią to pozostali domownicy lub goście. Po drugie: na kolanach najlepiej położyć serwetkę, a telefon – odłożyć, pod żadnym pozorem nie kładąc go np. na blacie obok zastawy. Po trzecie: podczas posiłku nie podnosimy talerza, staramy się nie szorować po nim sztućcami i odłożyć je na bok, gdy robimy przerwę.
Jak ułatwić sobie podawanie dań?
Elegancja wcale nie wyklucza wygody. Przeciwnie – mogą iść ze sobą w parze. Jeśli planujesz większy obiad, możesz sięgnąć po dania, które skracają czas gotowania, nie odbierając potrawom charakteru.
Doskonałym rozwiązaniem są gotowe zestawy obiadowe U Jędrusia: roladka wołowa z kluskami śląskimi, kotlet de volaille z marchewką z groszkiem i puree ziemniaczanym, kotlet drobiowy z kapustą zasmażaną i puree ziemniaczanym oraz wiele innych. Możesz także wypróbować pyszne propozycje inspirowane kuchniami świata z linii Smak Na Świat, a w okresie świątecznym – skorzystać z oferty Smaki Świąt. Jako deser sprawdzą się dania na słodko, np.:
Korzystając z oferty U Jędrusia, oszczędzisz czas i energię na przygotowaniu, mogąc skupić się na zjawiskowej oprawie pysznego i wygodnego w przygotowaniu posiłku.
Doskonałym rozwiązaniem są gotowe zestawy obiadowe U Jędrusia: roladka wołowa z kluskami śląskimi, kotlet de volaille z marchewką z groszkiem i puree ziemniaczanym, kotlet drobiowy z kapustą zasmażaną i puree ziemniaczanym oraz wiele innych. Możesz także wypróbować pyszne propozycje inspirowane kuchniami świata z linii Smak Na Świat, a w okresie świątecznym – skorzystać z oferty Smaki Świąt. Jako deser sprawdzą się dania na słodko, np.:
- naleśniki z truskawkami,
- naleśniki z jabłkami i cynamonem,
- pierogi szarlotkowe z masłem cynamonowym,
- racuchy z jabłkami.
Korzystając z oferty U Jędrusia, oszczędzisz czas i energię na przygotowaniu, mogąc skupić się na zjawiskowej oprawie pysznego i wygodnego w przygotowaniu posiłku.